ဓာတ္လိုက္တဲ့သူကို အသက္မေသေအာင္ ကယ္ဆယ္ရာမွာ မိမိ အႏၲရာယ္မရွိေအာင္ ဘယ္လိုကူညီၾကမလဲ

မေတာ္တဆ သို႔မဟုတ္ အေၾကာင္းတခုခုေၾကာင့္ ဓာတ္လိုက္ ရင္အေရးေပၚ ဘာလုပ္ၾကမလဲ။ တစ္ေယာက္ေယာက္ ဓာတ္လိုက္ၿပီဆိုရင္ အရင္ဆုံးလုပ္ရမွာက ဓာတ္လိုက္တဲ့ဒဏ္ကို နည္း ႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ လုပ္ရမွာပါ။ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဓာတ္လိုက္ရင္ခဲ့ရင္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဓာတ္လိုက္လိုက္ရင္ေတာ့ လုပ္ရကိုင္ရခက္မွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဓာတ္လိုက္ၿပီလို႔ သိတာနဲ႔ ေအာက္ကအတိုင္းလိုက္လုပ္ပါ။ဓာတ္လိုက္ေစတဲ့ ပစၥည္းကို ခ်က္ခ်င္း လႊတ္လိုက္ပါ။ၿပီးရင္ ေဆး႐ုံ ကားခ်က္ခ်င္း ေခၚပါ။ ကိုယ္တိုင္မေခၚႏိုင္ရင္ သူမ်ားကို အကူအညီေတာင္းပါ။

ေႁမြကိုက္ရင္ ေျဖေဆးရွိတယ္။ ဓာတ္လိုက္ ရင္ ေျဖေဆးမရွိဘူး ဆိုတာ တကယ္ပါပဲ။ ဓာတ္လိုက္ တယ္လို႔ေျပာရင္ မ်က္စိထဲမွာ ေျပးျမင္ ၾကတာက အုန္းခနဲ ေပါက္ကြဲၿပီး တစ္ကိုယ္လုံး မည္းသည္းတဲ့ သူကိုပါ။ ဒါက ျပင္းထန္ တဲ့ အေျခအေနပါ။ သာမန္ အိမ္မွာ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ေတြ ကိုင္ရင္း က်ဥ္ခနဲ ျဖစ္သြားတာလည္း ဓာတ္လိုက္ တာပါပဲ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဓာတ္လိုက္တာက အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ သူသူကိုယ္ ကိုယ္ ႀကဳံလာခဲ့ရင္ သာမန္လူ တစ္ ေယာက္အေနနဲ႔ လုပ္ေပးႏိုင္တာေလးေတြကို ရွင္းျပေပးပါမယ္။

ဓာတ္လိုက္တဲ့ ေနရာကေန ေဝးေဝးေနပါ။သိပ္မျပင္းထန္ဘူးဆိုရင္ဘာမွမျဖစ္ရင္ေတာင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသပါ။ အတြင္းဒဏ္ေတြက ဒီတိုင္း ၾကည့္႐ုံနဲ႔ မသိႏိုင္ပါဘူး။အပူေလာင္တဲ့ ေနရာရွိရင္ ပိုးသတ္ထားတဲ့ ပိတ္က်ဲစနဲ႔ ကပ္ပါ။ ပလာစတာ မကပ္ပါနဲ႔။တျခားတစ္ေယာက္ ဓာတ္ လိုက္ခဲ့ရင္တျခားတစ္ေယာက္ကို ကူညီရင္း ကိုယ္ပါ ဓာတ္မလိုက္ဖို႔ သတိထားရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ဓာတ္လိုက္ေနတဲ့သူကို ဓာတ္လိုက္တဲ့ ပစၥည္းကို မလႊတ္မခ်င္း သူ႔ကို မထိပါနဲ႔။ေနာက္ထပ္ ဓာတ္မလိုက္ႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆရင္ ဓာတ္လိုက္ထားတဲ့သူကို ေနရာမေ႐ြ႕ပါနဲ႔။

တတ္ႏိုင္ရင္ မီးခလုတ္ကို ပိတ္လိုက္ပါ။ မပိတ္ႏိုင္ဘူးထင္ရင္ သစ္သား ဒါမွမဟုတ္ ရာဘာ ပစၥည္း တစ္ခုခုကိုသုံးၿပီး ဓာတ္လိုက္ေစတဲ့ ပစၥည္းနဲ႔ လူကို ခြာထုတ္လိုက္ပါ။ ေရစိုေနတဲ့ ပစၥည္းေတြ၊ သတၱဳေတြကို မသုံးပါနဲ႔။ဗို႔အားျပင္းျပင္းနဲ႔ ဓာတ္လိုက္တယ္၊ လိုက္ေနတုန္းပဲ ဆိုရင္ ေပ၂၀အကြာမွာ ေနပါ။မိုးႀကိဳးပစ္ခံရတာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဓာတ္ႀကိဳးနဲ႔ ဓာတ္လိုက္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သက္ဆိုင္ရာကို အေၾကာင္းၾကားပါ။ ေႁမြကိုက္ရင္ ေျဖေဆးရွိတယ္။ ဓာတ္လိုက္ ရင္ ေျဖေဆးမရွိဘူး ဆိုတာ တကယ္ပါပဲ။

ဓာတ္လိုက္ တယ္လို႔ေျပာရင္ မ်က္စိထဲမွာ ေျပးျမင္ၾကတာက အုန္းခနဲ ေပါက္ကြဲၿပီး တစ္ကိုယ္လုံး မည္းသည္းတဲ့ သူကိုပါ။ ဒါက ျပင္းထန္ တဲ့ အေျခအေနပါ။ သာမန္ အိမ္မွာ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းေတြ ကိုင္ရင္း က်ဥ္ခနဲ ျဖစ္သြားတာလည္း ဓာတ္လိုက္ တာပါပဲ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဓာတ္ လိုက္တာက အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ သူသူကိုယ္ကိုယ္ ႀကဳံလာခဲ့ရင္ သာမန္လူ တစ္ ေယာက္အေနနဲ႔ လုပ္ေပးႏိုင္တာေလးေတြကို ရွင္းျပေပး ပါမယ္။ဓာတ္လိုက္ တယ္ဆိုတာ ဘာလဲ။ လွ်ပ္စီးေၾကာင္းက ခႏၶာကိုယ္ကို ျဖတ္သြားတဲ့အခါ ဓာတ္လိုက္တယ္ဆိုတာ ျဖစ္လာပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အတြင္းေရာ၊ အျပင္ေရာ ထိခိုက္တဲ့အျပင္ ကိုယ္တြင္းအဂၤါပါ ပ်က္စီးတတ္ပါတယ္။ ဓာတ္လိုက္ေစတဲ့ ပစၥည္းေတြကေတာ့ အိမ္သုံးပစၥည္းေတြ ဓာတ္ႀကိဳးေတြ စက္ပစၥည္းေတြ ေနာက္ဆုံး မိုးႀကိဳးပစ္ခံရတာကိုလည္း ဓာတ္လိုက္တယ္လို႔ပဲ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဓာတ္လိုက္တာ ျပင္းထန္လား ဆိုတာေတာ့ ေအာက္က အေျခအေနေတြေပၚ မူတည္ပါတယ္။ဗို႔အား ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ဓာတ္လိုက္ တာလဲ နဂို က်န္းမာေရး အေျခအေန ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဘယ္ကို ျဖတ္စီးသြားတာလဲ လွ်ပ္စီးအမ်ိဳးအစား ACက DCထက္ပို ျပင္းထန္ပါတယ္ စတဲ့ အခ်က္ေတြ အေပၚမူတည္ပါတယ္။

ဓာတ္လိုက္တဲ့ လူတိုင္းက အေရးေပၚေစာင့္ေရွာက္မႈ လိုအပ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဓာတ္လိုက္ၿပီးရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပဖို႔ေတာ့လိုပါ တယ္။ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြ ထိမထိဆိုတာ အျပင္ကေန ၾကည့္႐ုံနဲ႔ မသိႏိုင္ပါဘူး။ဓာတ္လိုက္ ရင္ဘယ္လိုမ်ိဳးေတြ ခံစားရမွာလဲ။ ဓာတ္အား နည္းရင္ေတာ့ သာမန္က်ဥ္တာ၊ ပူတာ၊ နီတာ ေလာက္ပဲ ခံစားရမွာပါ။ ဒီထက္ပိုဆိုးရင္ေတာ့သတိလစ္တာ ႂကြက္တက္တာ ထုံတာ၊ က်ဥ္ တာ အသက္မရႉႏိုင္တာ ေခါင္းကိုက္တာ အျမင္၊ အၾကားထိခိုက္တာမီးေလာင္သလိုျဖစ္တာ တက္တာ ႏွလုံးခုန္မမွန္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ေလ compartment syndrome လို႔ ေခၚတဲ့ ႂကြက္သားေတြ ပ်က္စီးၿပီး ေျခေတြ လက္ေတြ ေရာင္ရမ္းတာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလို ေရာင္ရမ္းတာေတြေၾကာင့္ ေသြးေၾကာေတြကို ဖိမိတဲ့အခါ ဆိုး႐ြားတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။ ၿပီးေတာ့ ဒါက ဓာတ္လိုက္ၿပီး ၿပီးခ်င္း မသိႏိုင္ပါဘူး။ ေနာက္မွ တျဖည္းျဖည္း ေပၚလာတဲ့အတြက္ ဓာတ္လိုက္ၿပီးရင္လည္း ေျခေတြ လက္ေတြကို ဂ႐ုစိုက္ ၾကည့္ရမွာပါ ဓာတ္လိုက္ၿပီးေတာ့ အသက္ရႉရခက္တယ္၊ သတိလစ္တယ္၊ တက္တယ္၊ ရင္တုန္တယ္ဆိုရင္ ေဆး႐ုံကား ေခၚပါ။

အသက္မရႉဘူး၊ ႏွလုံးမခုန္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ အေရးေပၚအသက္ကယ္နည္းကို စလုပ္ပါ။ျဖဴေဖ်ာ့ၿပီး ေသြးဆုတ္ေနသလို ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ ေသြးလန႔္ေနတာပါ။ ေျခေထာက္ကို နည္းနည္းေျမႇာက္ထားေပးပါ။ေလာင္တဲ့ ေနရာရွိရင္ ပိုးသတ္ထားတဲ့ ပိတ္က်ဲစ (gauze) နဲ႔ ကပ္ပါ။ ပလာစတာ မကပ္ပါနဲ႔။လူကို ေႏြးေႏြးေထြးေထြးထားပါ။ဘယ္လိုကုသၾကမလဲ။ဒဏ္ရာမျပင္းဘူးဆိုရင္ေတာင္ အတြင္းဒဏ္ ရွိမရွိသိဖို႔ ဆ ရာဝန္နဲ႔ျပရမွာပါ။ ထိခိုက္တဲ့ေပၚမူတည္ၿပီး ကုတဲ့နည္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။

ဥပမာေျပာရရင္ မီးေလာင္ဒဏ္ရာကို ကုသတာအနာသက္သာေအာင္ ေဆးေပးတာပုလင္းခ်ိတ္တာဓာတ္လိုက္တဲ့ ပစၥည္း၊ ျဖစ္တဲ့ေပၚမူ တည္ၿပီး ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆးထိုးတာျပင္းထန္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆး႐ုံတက္ရမွာပါ။ ေဆး႐ုံတက္ၿပီး ႏွလုံးထိခိုက္မႈရွိမရွိ တျခားထိခိုက္ မႈရွိမရွိေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ။ေရရွည္မွာ ထိခိုက္မႈရွိႏိုင္လား။တခ်ိဳ႕ေသာ ဓာတ္လိုက္တာေတြက နာတာရွည္ထိခိုက္မႈ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မီးေလာင္ခဲ့ရင္ ေသရာပါ အမာ႐ြတ္ က်န္ခဲ့မွာပါ။ လွ်ပ္စီးဓာတ္က မ်က္လုံးကို ျဖတ္သြားရင္ အတြင္းတိမ္ ျဖစ္က်န္မွာပါ။

တခ်ိဳ႕ေတြက်ေတာ့လည္း ထုံတာ၊ က်ဥ္တာ၊ နာတာ စတာေတြ က်န္ခဲ့မွာပါ။ကေလးေတြမွာဆို ဝါယာႀကိဳးေတြ ဝါးၿပီး ဓာတ္လိုက္ရာက ႏႈတ္ခမ္းကို ဒဏ္ရာရတတ္ပါတယ္။ အနာေဖးကြာရင္လည္း ေသြးအမ်ားႀကီးထါက္တတ္ပါတယ္။ စိတ္မပူပါနဲ႔။ ဒါက ပုံမွန္ပါပဲ။ ႏႈတ္ခမ္း ပတ္လည္က အစကတည္းက ေသြးေၾကာေတြ မ်ားလို႔ပါ။ဓာတ္လိုက္တာက အခန႔္မသင့္ရင္ ေသတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္မီ ကုသ ႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ သိပ္ျပင္းထန္တယ္ ထင္ရင္ အေရးေပၚကို ခ်က္ခ်င္း ဆက္သြယ္ပါ။ မျပင္းထန္ဘူးဆိုရင္ေတာင္မွ တျခားကိုယ္ မသိႏိုင္တဲ့ ဒဏ္ရာေတြ ရွိႏိုင္တာေၾကာင့္ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပဖို႔မေမ့ပါနဲ႔။

REF: ALINN PYA