ႏွစ္ေပါင္း (၇၅)ႏွစ္္ အတြင္း  ဂ်ပန္္ႏိုင္ငံက ပထမဆုံး အႀကိမ္္ အျဖစ္ ေလယာဥ္္တင္္ သေဘၤာအသုံးျပဳရန္ စတင္္ ျပင္ဆင္

ဂ်ပန္္ နိုင္္ငံ ယိုကို ဟားမား ရွိ (Japan Maritime United Isogo) သေဘၤာ က်င္းတြင္္ JS Izumo DDH-183 ရဟတ္္ယာဥ္္ တင္္ ဖ်က္္ သေဘၤာ ကို ေလယာဥ္္ တင္္ သေဘၤာ အျဖစ္ေျပာင္းလဲ သည့္္ လုပ္ငန္း စဥ္္ စတင္္ ေန ၿပီျဖစ္္ သည္္။လက္ရွိတြင္ Izumo အမ်ိဳးအစား ရဟတ္ယာဥ္တင္ဖ်က္သေဘၤာသည္ ၎၏ေရယာဥ္ကုန္းပတ္တြင္ ေတာင္ပံ အေသတပ္ေလယာဥ္ (fixed-wing aircraft) မ်ား အတက္အဆင္း မျပဳလုပ္နိုင္ေသးေခ်။

ငါးႏွစ္္ တစ္္ႀကိမ္ျပန္ လည္ျပဳျပင္္ ထိန္းသိမ္း ေရး အစီအစဥ္္ မ်ားႏွင့္ အတူ ေျပာင္း လဲမႈ အဓိက အဆင့္ႏွစ္္ဆင့္္ အနက္ ပထမ အႀကိမ္္ အျဖစ္ Izumo သည္ ဂ်ပန္၏ F-35B Lightning II အေပါ့စားတိုက္ေလယာဥ္မ်ားကို အတက္္ အဆင္းျပဳလုပ္နိုင္္ ရန္္ အဆင့္ျမႇင့္္ တင္္မည္ျဖစ္္ သည္။

ဒုတိယ ကမၻာစ စ္္အတြင္း ဂ်ပန္္ အင္ပါယာ လက္္နက္္ခ် ၿပီးေနာက္္ ဂ်ပန္္ ဘုရင့္ ေရတပ္္ တြင္ ေလယာဥ္္ တင္ သေဘၤာ သုံးစီးသာက်န္ရွိသည္။ Hōshō ေလယာဥ္တင္သေဘၤာသည္ ေလ့က်င့္ေရးသေဘၤာအျဖစ္ က်န္ရွိခဲ့ၿပီး Junyō က ဖိလစ္ပိုင္္ ပင္လယ္တိုက္ပြဲ၌ ပ်က္စီးခဲ့ကာ ျပဳျပင္ရန္အတြက္ ေစာင့္ဆိုင္းလ်က္ရွိသည္။ Katsuragi ေလယာဥ္္ တင္သေဘၤာသည္ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္၌ တည္ေဆာက္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ေလာင္စာ၊ ေလယာဥ္ႏွင့္ ဝန္ထမ္းမ်ား အလုံအေလာက္ မျဖည့္္ ဆည္းနိုင္ခဲ့ေပ။

(၁၉၄၇)ခုႏွစ္္ တြင္္ အဆိုပါ ေလယာဥ္္ တင္္ သေဘၤာ သုံးစီးႏွင့္ အၿပီး မသတ္္ နိုင္္ခဲ့ သည့္္ တျခား ေလယာဥ္္ တင္ သဘၤာမ်ား ကို ဖ်က္သိမ္းခဲ့ၿပီး ယင္းအခ်ိန္မတိုင္ခင္အထိ Hōshō and Katsuragi ေလယာဥ္တင္သေဘၤာမ်ားက ဂ်ပန္စစ္သား မ်ားကို နိုင္ငံအေရာက္ျပန္ပို႔ခဲ့သည္။၁၉၄၇ ခုႏွစ္ စစ္ၿပီးေခတ္ ဂ်ပန္ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ အပိုဒ္ ၉ အရ နိုင္ငံတကာအျငင္းပြားမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး စစ္ပြဲသည္ နိုင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာပိုင္ခြင့္ႏွင့္ၿခိမ္းေျခာက္မႈ သို႔မ ဟုတ္ အင္အားအသုံးျပဳမႈ ျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ စစ္ကို စြန႔္လႊတ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဂ်ပန္ေရတပ္ကို အင္အား ျဖန႔္ၾကက္္ ရန္္ တပ္ဌာနခြဲတစ္ခုအျဖစ္ မဖြဲ႕စည္းခဲ့ေပ။

ထို အစား ဂ်ပန္ သည္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ကိုယ္ပိုင္ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ခြဲအျဖစ္ ဂ်ပန္ေရေၾကာင္းကိုယ္ပိုင္ ကာ ကြယ္္ ေရး တပ္ (JMSDF) ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ JMSDF ကို ဂ်ပန္ကၽြန္းမ်ားအား ကာကြယ္ရန္ တာဝန္ေပး ခဲ့ေသာ္ လည္း စစ္ေအးကာလအတြင္း အေနာက္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းမိၿပီး ဆိုဗီယက္ေရတပ္အား ေခ်မႈန္းရန္ ေရငုပ္္ သေဘၤာတိုက္ဖ်က္မႈစစ္ဆင္ေရးဘက္ကို ဦးတည္သြားခဲ့သည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္္ တြင္ ဂ်ပန္သည္ Hyūg အမ်ိဳးအစား ရဟတ္ယာဥ္တင္ဖ်က္သေဘၤာႏွစ္စီးကို စတင္ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။ အေပၚ ၌ ရဟတ္ယာဥ္ဆင္းနိုင္ေသာ ကုန္းပတ္ပါသည့္ Hyūgas ဖ်က္သေဘၤာသည္ ဒုတိယကမၻာစစ္ၿပီး ကတည္းက ဂ်ပန္၏ ပထမဆုံးေလယာဥ္တင္သေဘၤာျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၎ကုန္းပတ္မ်ားသည္ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားသာ ဆင္း နိုင္ ၿပီး ေဒါင္လိုက္္ အတက္အဆင္းျပဳလုပ္နိုင္သည့္ ေလယာဥ္မ်ားပင္ ဆင္းနိုင္ေအာင္ မလုပ္နိုင္ခဲ့ေပ။ အယူဝါဒအားျဖင့္ Hyūgas သေဘၤာ မ်ားသည္ ေရငုပ္သေဘၤာတိုက္ဖ်က္ေရးစစ္ဆင္မႈအတြက္ စစ္သေဘၤာအျဖစ္ အသုံးျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္္ သည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္္ မွစ ၍ Hyūgas အစား Izumo အမ်ိဳးအစား စစ္သေဘၤာကိုအသုံးျပဳခဲ့ၿပီး Izumo ႏွင့္ Kaga DDH-184 ႏွစ္စီး သည္ JMSDF အတြက္ အႀကီးမားဆုံး ေရျပင္တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ Izumo သည္ Hyūgas ကဲ့သို ႔ပင္ ရဟတ္ယာဥ္တင္ဖ်က္သေဘၤာျဖစ္ၿပီး ေရငုပ္သေဘၤာတိုက္ဖ်က္ေရးစစ္ဆင္မႈ တာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၈ တြင္ ဂ်ပန္အစိုးရက ကာကြယ္ေရးစည္းမ်ဥ္းသစ္မ်ားႏွင့္အညီ Izumo ကို ေတာင္ပံ အေသတပ္တိုက္ေလယာဥ္ (fixed-wing aircraft) မ်ား တင္ေဆာင္နိုင္မည့္ စစ္သေဘၤာ အျဖစ္ေျပာင္း ရန္ ေၾကညာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္္ က ေတာင္ တ႐ုတ္ပင္လယ္ အတြင္း က်ဴးေက်ာ္မႈ တိုးျမႇင့္လာျခင္းႏွင့္ ၎တို႔၏ ပထမဆုံး ျပည္တြင္းျဖစ္ ေလယာဥ္ တင္သေဘၤာ ရွန္ေဒါင္း တည္ေဆာက္ၿပီးစီးမႈကို တုံ႔ျပန္ေသာအားျဖင့္ ဂ်ပန္သည္ ညီညြတ္္ ၿပီးျပဳလြယ္ျပင္ လြယ္ရွိေသာ ဘက္စုံသုံးတပ္ဖြဲ႕ လိုအပ္သည့္အတြက္ ကာကြယ္ေရးမူဝါဒကို ျပန္လည္ဆန္းသစ္ခဲ့သည္။

Izumo ကို ျပဳျပင္္ ရာတြင္ ေနရာ ပိုပိုက်ယ္္ ဝန္းေစရန္အတြက္ ေရယာဥ္ကုန္းပတ္ကို ရွင္းလင္းျခင္း၊ ေလယာဥ္္ အခ်က္ျပမီးႏွင့္ F-35B တိုက္ေလယာဥ္မ်ား ေဒါင္လိုက္ဆင္းသက္နိုင္ရန္ အပူဒဏ္ခံကုန္းပတ္မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း စသည္ တို႔အတြက္ ခန႔္မွန္းတန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၈ သန္းကုန္က်မည္ျဖစ္သည္။ ေရယာဥ္ကုန္းပတ္ေပၚရွိ ဆင္ေျခ ေလၽွာ ski-jump ေျပးလမ္း၊ တေစာင္းေျပးလမ္းႏွင့္ ေလယာဥ္ပင့္တင္ကိရိယာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေသးစိတ္္ ကိုမူ မထုတ္ျပန္ခဲ့ေပ။

အားလုံးၿပီးစီး သည့္အခါ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈပထမအဆင့္ကို ပင္လယ္တြင္း ေလ့က်င့္မႈအပါအဝင္ စမ္းသပ္မႈမ်ားစြာ လုပ္္ ေဆာင္ၿပီး အကဲျဖတ္မည္ျဖစ္သည္။ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈအဆင့္ႏွစ္ကို လာမည့္ဘ႑ာႏွစ္ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္ ေနာက္္ ထပ္ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈလုပ္ခ်ိန္တြင္ လုပ္ေဆာင္မည္ဟု ေမၽွာ္မွန္းထားသည္။ Kaga ရဟတ္ယာဥ္တင္ သေဘၤာ ကိုလည္း ေလယာဥ္တင္သေဘၤာအျဖစ္ေျပာင္းလဲဦးမည္ျဖစ္ကာ မည့္သည့္အခ်ိန္အေကာင္အထည္ ေဖာ္မည္ကို မသိရ ေသးေပ ။

Izumo ႏွင့္ Kaga တို႔ ကို ေလယာဥ္ တင္သဘၤာမ်ားအျဖစ္ေျပာင္းလိုက္ျခင္းျဖင့္ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ အျပန္အလွန္ ဆက္္ သြယ္နိုင္မႈစြမ္းရည္ တိုးတက္လာမည္ျဖစ္သည္။ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ဂ်ပန္ F-35B တိုက္ေလ ယာဥ္မ်ားသာမက အေမရိကန္ F-35B တိုက္ေလယာဥ္ႏွင့္ V-22 Osprey ေလယာဥ္မ်ားပါ ဆင္းသက္္ နိုင္မည္ျဖစ္သည္။၂၀၁၉ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၆ ရက္က အေမရိကန္ေရတပ္မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Robert Neller ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ဂ်ပန္အစိုးရက ေလယာဥ္တင္သေဘၤာမ်ားေပၚ၌ F-35B တိုက္ေလယာဥ္မ်ား အေကာင္းဆုံးလုပ္ေဆာင္နိုင္ေရး အႀကံဉာဏ္မ်ား ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီး Neller မွ တတ္နိုင္သေလာက္ကူညီသြားမည္ဟု ေျပာခဲ့သည္။

“Izumo အမ်ိဳး အစား ေလယာဥ္္ တင္ သေဘၤာရဲ့ တာဝန္က ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္း ေလေၾကာင္းကာကြယ္ေရး ခိုင္မာေတာင့္္ တင္းဖို႔နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲရဲ့ ေလယာဥ္မႉးေတြ ေဘးကင္းလုံျခဳံဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးေပၚအေျခအေ နမွာ အေမရိကန္ေလယာဥ္အတြက္ ေျပးလမ္းလုပ္ေပးနိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ဂ်ပန္ကာကြယ္္ ေရးဝန္ႀကီး တာကဲရွီအီဝါယာက ေျပာသည္။

ဂ်ပန္အစိုးရ သည္ ရဟတ္ယာဥ္တင္ဖ်က္သေဘၤာမ်ားကို ေလယာဥ္တင္သေဘၤာမ်ားအျဖစ္ေျပာင္းလဲျခင္း ႏွင့္ပတ္္ သက္ၿပီး ျပည္တြင္းျပည္ပ၏ အတိုက္အခံအခ်ိဳ႕ကို ၾကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္အသစ္မ်ားသည္ အနာဂတ္ ဂ်ပန႔္္ တပ္မေတာ္ တိုးခ်ဲ႕ျခင္းႏွင့္ က်ဴးေက်ာ္မႈမ်ားအတြက္ အေထာက္အကူတစ္ခုျဖစ္လာမည္ကို အခ်ိဳ႕က စိုးရိမ္္ ေနၾက သည္။

သို႔ေသာ္္ ဂ်ပန္ ေရေၾကာင္း ကိုယ္္ပိုင္္ ကာကြယ္္ ေရးတပ္္ (JMSDF) သည္္ တ႐ုတ္္ ၊ ႐ုရွားႏွင့္္ အေမရိကန္္ ၿပီး လၽွင္ ကမၻာေပ ၚ၌ စတုတၳေျမာက္္ အႀကီးဆုံးေရတပ္ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္အစိုးရက ေခတ္ႏွင့္အမီ အားထုတ္မႈမ်ား လုပ္ေနျခင္း သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ဆန႔္က်င္လ်က္ နိုင္ငံ၏ကာကြယ္ေရးစြမ္းရည္ကို ျမႇင့္တင္ရန္္ အတြက္သာျဖစ္သည္္ ဟု အခိုင္ အမာေျပာဆို ထား သည္္။

crd:mizzima news