အေမရိကန္္ ေလတပ္္ရဲ႕ အစြမ္းထက္ န်ဴကလီးယား ထိပ္္ဖူးတပ္္ ေဝဟင္္ မွ ေဝဟင္ ပစ္္ (Air to Air Weapon) ဒုံးပ်ံ အေၾကာင္း

အေမရိကန္္ ေလ တပ္္ ၏ (Douglas AIR-2 Genie) ဂ်ီးနီ ေခၚ ေသာ ဒုံးပ်ံ မွ ေဝဟင္္ တြင္္ ပ်ံသန္း ေန ေသာ တိုက္္ ေလယဥ္္က ပ်ံသန္း ေန ေသာ ရန္္သူ ေလယဥ္္ မ်ားကို ပစ္္ခတ္္ ႏိုင္္ သည္။သမိုင္းတြင္ တစ္ခု တည္းေသာ န်ဴးကလီးယားထိပ္ဖူးတယ္ Air to Air Weapon ျဖစ္ပါတယ္။သူဟာ ယခုေခတ္ Air to Air Missile မ်ားကဲ့သို႔အနီေအာက္ေရာင္ျခည္ သို႔ေရဒါ ပဲ့ထိန္း Guidance မပါေသာေၾကာင့္ Missile ဟုမေခၚဆိုႏိုင္ပဲ Unguided Air to Air Rocket ဟုသာ သတ္မွတ္ပါသည္။ဒီ လက္နက္ကို အေမရိကန္ေလတပ္ က ၁၉ ၅၇ မွ ၁၉ ၈၅ ခုႏွစ္ကာလအတြင္း အသုံးျပဳခဲ့သည္။ ကေနဒါေလတပ္မွ လည္း ၁၉ ၆၅ မွ ၁၉ ၆၈ ကာလအတြင္း အသုံးျပဳခဲ့သည္။

ဂ်ီ းနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ သမိုင္းအက်ဥ္း

(၁၉ ၅၀) ျပည့္္ ႏွစ္္ ကာလ မ်ာ းအတြင္း ဆိုဗီယက္တို႔၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ဗုံးႀကဲေလယဥ္မ်ား ကို ၾကားျဖတ္တိုက္ခိုက္ ဖ်တ္ဆီးေရးသည္အေမရိကန္္ ေလတပ္္ ၏ အဓိ က တာဝန္္ တစ္္ရပ္ျဖစ္္ခဲ့ ေလ သည္္။ထို႔အျပင္ ၁၉ ၄၇ ခုႏွစ္ ကာလတြင္ ဆိုဗီယက္တို႔၏ ယင္းတို႔ယိမ္းဆည္း ရရွိခဲ့ေသာ အေမရိကန္ေလတပ္မွ B-29 ဗုံးႀကဲေလယဥ္ ကို ပုံတူကူး ခ်ကာတူပိုလက္ Tu-4 Bull ဟူေသာ မဟာဗ်ဴဟာ ေျမာက္ ဗုံးႀကဲေလယဥ္မ်ား ကို အေျမာက္ အျမားထုတ္လုပ္ခဲ့ၾကသည္။

ထို႔ အျပင္ ဆိုဗီယက္္ တို႔ ဟာ ၁၉ ၄၉ ခုႏွစ္္ တြင္ န်ဴကလီးယ ား ဗုံး ေအာင္ျမင္္ စြာစမ္းသပ္္ ေဖာက္္ ခြဲႏိုင္္ခဲ့ ကာ႐ုရွားမွ အေမရိကန္သို႔အသြားခရီး တစ္ေၾကာင္း သာ ပ်ံႏိုင္ေသာ Tu-4 ေလယဥ္မ်ားကလည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ သို႔ အေရာက္ပ်ံသန္းလာႏိုင္ကာန်ဴကလီးယားဗုံးမ်ား အေသခံၿပီး ခ်လာႏိုင္သည္ ကို အေမရိကန္တို႔စိုးရိမ္ မကင္း ျဖစ္ခဲ့ ရသည္။ထိုအခ်ိန္ က WW2 ေခတ္တိုက္ေလယဥ္ မ်ား ၏ စက္ေသနက္ မ်ား စက္အေျမာက္မ်ား က ဗုံးႀကဲေလယဥ္ အုပ္ႀကီး အားပစ္ခ်ႏိုင္ရန္ မလုံေလာက္သလို

စစ္ ႀကီး အတြင္ းက ဂ် ာမန္ Me262ကဲ့ သို႔ေသာ ေလယဥ္မ်ား က မဟာ မိတ္ ေလယဥ္္ အုပ္္ ထဲသို႔ Unguided rocket မ်ား ျဖင့္ ပစ္လြတ္သည့္ နည္းမွာ လည္း မထိေရာက္လွေပ။ယခုေခတ္္ ကဲ့သို႔ Infrared guided Aim-9 Rader Guided Aim-7, Aim-120 မ်ားမွာလည္း အိပ္မက္အဆင့္ပင္ ရွိေနေသးသည္။ထို႔ေၾကာင့္ ေဒါက္ကလတ္ ေလယဥ္ထုတ္လုပ္ေရးမွ ၁၉ ၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ႐ိုးရွင္းေသာ ပဲ့ထိန္းမဲ့ ဒုံးပ်ံတစ္ခု တြင္ န်ဴကလီးယား ထိပ္ဖူးတပ္ကာ ဗုံးႀကဲေလယဥ္အုပ္မ်ားကိုေခ်မႈန္းရန္ အႀကံျပဳခဲ့သည္။

န်ဴကလီ းယား ေပါက္္ ကြဲမႈ စက္ဝန္း သည္ ႀကီးမားေသာ ေၾကာင့္ တိက်စြာထိမွန္ရန္မလိုပဲ ဗုံးႀကဲေလယဥ္မ်ားစြာကိုပ်တ္က်ေစႏိုင္သည္။ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ အား Bird Dog, Ding Dong သို႔ High Card ဟုေခၚဆိုခဲ့ၾကသည္။၁၉ ၅၅ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ထုတ္လုပ္ကာ န်ဴကလီးယားတိပ္ဖူးမပါပဲ ၁၉ ၅၆ တြင္ စမ္းသပ္ပစ္လြတ္ခဲ့သည္။ယင္း ဒုံးပ်ံကို ကီလိုတန္ ၁.၅ တန္ ရွိေသာ W25 န်ဴကလီးယားထိပ္ဖူးတပ္ဆင္ရန္ ဒီဇိုင္းထုတ္ထားၿပီး အခဲေလာင္စာသုံးဒုံးအင္ဂ်င္တပ္ဆင္ထားၿပီး

မတ္္ ၃.၃ အ ထိ သို႔အသံ ထက္ ၃ ဆေက်ာ္ ျမန္ေအာင္သြားႏိုင္သည္။ပ်ံသန္းခ်ိန္ ၁၂ Second အတြင္း ခရီးအကြာအေဝး ၆.၂ မိုင္အေရာက္ ပ်ံသန္း ႏိုင္ ကာ ဒုံးအင္ဂ်င္ေလာင္စာကုန္ၿပီး ရပ္တန႔္သြားၿပီးေနာက္ Time Delay Fuze အားျဖင့္ န်ဴက လီးယားထိပ္ဖူးကိုေပါက္ကြဲေစ မည္။ ေပါက္ကြဲရာေနရာမွ အခ်င္းဝက္ ၉ ၈၀ ေပ အတြင္းရွိေလယဥ္မ်ားအားလုံးကိုပ်တ္စီးေစႏိုင္သည္။

ထို ေၾကာင့္ ဂ်ီ းနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ ၏လ်င္ျမန္ေသာ အရွိန္ႏွင့္ ႀကီးမားေသာေပါက္ကြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ ရန္သူ႔ေလယဥ္မ်ားအေနျဖင့္ေရွာင္တိန္းခ်ိန္ရရွိမည္္ မဟုတ္ေခ်။ ပထမဆုံး ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ သယ္ေဆာင္ပစ္ခတ္ႏိုင္သည့္ ေလယဥ္အုပ္ကို ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔ ၁၉ ၅၇ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးF-89 Scorpion ၾကားျဖတ္တိုက္ေလယဥ္ ၁၅ စီးပါဝင္ကာ Wurtsmith ေလတပ္စခန္း မစ္ခ်ီကန္ ႏွင့္ Hamilton ေလတပ္စခန္း တို႔တြင္ အေျခစိုက္ခဲ့ၾကသည္

ေနာက္ႏွစ္္ ၁၉ ၅၈ တြင္္ ေတာ့ F-89 ၂၆၈ စင္းအား ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ သယ္ေဆာင္ပစ္ခတ္ႏိုင္ရန္ Wing Pylon မ်ားFire-control System မ်ားအား တပ္ဆင္ခဲ့သည္။ ၁၉ ၆၃ ကာလအထိ ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ အစင္း ၃၁၅၀ ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။Operation Plumbbob ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ ၁၉ ၅၇ ခုႏွစ္ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ အားန်ဴးကလီးယား ထိပ္ဖူးျဖင့္ တစ္ႀကိမ္သာ စမ္းသပ္ ပစ္ခတ္ဖူးခဲ့သည္။ယင္းကို Operation Plumbbob ဟုေခၚကာ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ ၁၉ ၅၇ ခုႏွစ္ တြင္ပစ္ခတ္ခဲ့သည္။ေလတပ္မွ ေလသူရဲ Caption Eric William Hutchison ႏွင့္ ေရဒါကြၽမ္းက်င္ Captain Alfred C Barbee တို႔ ေမာင္းႏွင္ေသာ F-89J ဟာ Yucca လြင္ျပင္ေဒသတြင္ စမ္းသပ္ပစ္ခတ္ခဲ့သည္။

အဆို ပါ န်ဴကလီးယား ေပါက္္ ကြဲမ ႈဟာ အျမင့္ေပ ၁၈၀၀၀ ေက်ာ္ ႏွင့္ ၂၀၀၀၀ အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ ဟုသိရသည္။အကယ္လို႔ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ စစ္ပြဲကာလအတြင္း ၿမိဳ႕ျပမ်ားေပၚသို႔ဗုံးႀကဲေလယဥ္မ်ား ကိုတိုက္ခိုက္ရန္အသုံးျပဳပါက ထိုၿမိဳ႕ျပေန သူမ်ား ေဘးျဖစ္ႏိုင္မႏိုင္ သိရွိေစရန္အေမရိကန္ေလတပ္မွ Volunteer အစမ္းသပ္ခံ အရာရွိ ၅ ဦး ဟာ န်ဴကလီးယားေပါက္ကြဲမႈေအက္ေျမျပင္တြင္အကာအကြယ္ဝတ္စုံမပါပဲ ရပ္ေနခဲ့ၾကသည္။

ထိုသူမ်ား တြင္ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့မႈ တစ္စုံတစ္ရာမရွိခဲ့ သည္ကို ေတြ႕ရေလသည္။ထိုေနာက္ ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံအား F-89 မ်ားတြင္သာမက ရာစုႏွစ္ တိုက္ေလယဥ္ ဆီးရီးမ်ားျဖစ္ေသာ F-101B Voodoo ႏွင့္ F-106 Delta Dart တို႔တြင္လည္း တပ္ဆင္ ခဲ့သည္။F-104 Starfighter ႏွင့္ F-102 Delta Dagger တို႔တြင္ တပ္ဆင္ရန္ အႀကံျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အထမေျမာက္ခဲ့ေခ်။ထိုအျပင္ NATO အဖြဲ႕ဝင္မ်ားအတြင္းန်ဴကလီးယား မပိုင္ဆိုငေသာ ႏိုင္ငံမ်ားအားလိုအပ္သည့္အခါတြင္ မွ

န်ဴက လီ းယားလက္နက္ ထုတ္ေပးေသာ Dual Key စာခ်ဳပ္အရ ကေနဒါေလတပ္ CF-101 Voodoo မ်ားတပ္ တပ္ဆင္ပစ္ခစ္ႏိုင္ၿပီးၿငိမ္းခ်မ္းေနေသာကာလတြင္ေတာ့ ဒုံးပ်ံမ်ားကို အေမရိကန္က သိမ္းဆည္းေပးထားသည္။ ၿဗိတိန္တို႔၏ English Electric Lightning တိုက္ေလယဥ္တြင္လဲ အသုံးျပဳရန္ စဥ္းစားခဲ့ဖူးၿပီး အထမေျမာက္ခဲ့ေပ။၁၉ ၈၈ ခုႏွစ္ F-106 ေလယဥ္မ်ားအားအနားေပးလိုက္ခ်ိန္တြင္ ဂ်ီးနီ AIR-2 ဒုံးပ်ံ မ်ားအား ယင္းတို႔ႏွင့္အတူ အသုံးျပဳမႈ ရပ္ဆဲအားေပးလိုက္ခဲ့သည္။ကံေကာင္းေထာင္မစြာ WW3 မျဖစ္ပြားခဲ့ေသာေၾကာင့္ ယင္းလက္နက္ မ်ားကို စစ္ပြဲအတြင္း အသုံးမျပဳခဲ့ရေခ်။

~သီဟ

History, War and Peace

crd:Green calendar