ကိုဗစ္သည္ ႏွစ္ခါ ျပန္ျဖစ္ တာ ရွိၿပီး ဒုတိယ အႀကိမ္ျဖစ္ တာ ပထမတစ္ခါထက္  ပိုအႏၱရာယ္မ်ားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္

ဂ်ိန္း စ္ ဂဲလ္လက္ဂါ

က်န္းမာေရး နဲ႔ သိပၸံ ဆိုင္ရာ ဘီဘီစီ သတင္း ေထာက္

အေမရိကန္ မွာ လူတစ္ေယာက္ ဟာ ကိုဗစ္ ေရာဂါ ႏွစ္ ႀကိမ္ ျပန္ကူ းစက္ တာ ခံ ခဲ့ ရ ၿပီး ဒုတိယ အႀ ကိမ္ျဖစ္ ရာ မွာ ပထမ တစ္ ခါ ထက္ ကို ပို ၿပီး အႏၲရာယ္ မ်ား ခဲ့ တယ္ လို႔ ဆရာဝန္ ေတြ က ထုတ္ ျပန္ ပါ တယ္ ။

အ သက္ (၂၅)ႏွစ္ အရြယ္ ရွိ တဲ့ အဲ ဒီ အမ်ိဳး သား လူနာ ဟာ သူ႔ အဆုတ္ ေတြ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး ေၾကာင့္ ထိခိုက္ ခဲ့ရၿပီး ေအာက္စီဂ်င္ လုံလုံေလာက္ ေလာက္ မရခဲ့တဲ့ အတြက္ ေဆး႐ုံ တက္ ခဲ့ ရ ကာ အခု ေတာ့ ျပန္ သက္ သာ လာေန ပါ ၿပီ ။

ဒီ လို ကိုဗစ္ ေရာဂါ  ႏွစ္ ႀကိမ္ျဖစ္ တယ္ ဆို တာ ဟာ ရွားရွား ပါးပါး ပါ။

ဒါေပ မဲ့ ဗိုင္းရပ္ စ္ တစ္ခါကူးစ က္ခံရၿပီးရင္ လူ မွာ အဲဒီဗိုင္းရပ္ စ္အတြက္ ကိုယ္ခံ အား ဘယ္ေ လာက္ ရသြားခဲ့သ လဲ ဆိုတဲ့ အ ေမးက ေပၚ လာပ ါတ ယ္ ။ ဒီ အ ေမး ကို ေျဖနိုင္ ဖို ႔အတြက္ ပညာရွင္ တခ်ိဳ႕ စူးစမ္းေ နၾက ၿပီဆို တ ာ ကို လန္း ဆက္ (Lancet) ဂ်ာနယ္ မွာ ေဖာ္ျပထား ပါ တယ္ ။

ကိုဗစ္ – ၁၉ ဗိုင္းရပ္ စ္ ကူး စက္ ခံရရ င္ ကိုယ္ ခႏၶာက ေန ဗိုင္းရပ္စ္ ကို တိုက္ခိုက္ တဲ့  ပဋိပစၥည္ းေတြ (Antiboodies) ေတြထြက္ လာတာ မွန္ေပ မဲ့ ဒီ ပဋိပစၥည္းေတြ ေၾကာင့္ ေနာက္ တစ္ခါ ကိုဗစ္ မကူးဘူး လို႔ အာ မ မခံနိုင္ တာ ပိုၿပီး ေပၚလြင္ လာေစ တဲ့ အျဖ စ္ပါ ။

နဗားဒါး ျပည္နယ္ က အဲဒီ လူနာ ဟာ တျခား ေရာဂါ ထူးထူးျခားျခား လည္း မရွိ သလို၊ ကိုယ္ခံ အားနဲ႔ ပတ္ သက္ တဲ့ ေရာဂါေတြ လည္း မရွိဘူး လို႔ သိ ရ ပါ တယ္ ။

သူ ဘယ္ တုန္းက ဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလဲ
၂၅  ရက္၊ မတ္လ – လည္ေခ်ာင္း နာ၊ ေခ်ာင္း ဆိုး၊ ေခါင္း ကိုက္၊ ပ်ိဳ႕အန္ ခ်င္၊ ဝမ္းေ လ်ာ စတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေ တြ ကို ခံစား ခဲ့ရ

၁၈  ရက္၊ ဧၿပီ လ – သူ႔မွာ ကိုဗစ္ – ၁၉ ပိုး ရွိေၾကာင္း (ေပါ့စတစ္) စမ္းသပ္ေတြ႕ရ

၂၇  ရက္ ၊ ဧၿပီ လ – ေရာဂါလကၡဏာေတြအားလုံးကို ကုသၿပီး သက္သာေပ်ာက္ကင္း

၉  ရက္ နဲ႔  ၂၆ ရက္ ၊ ေမလ – ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး မရွိေတာ့ေၾကာင္း (နေဂးတစ္) ၂ ႀကိမ္စမ္းသပ္ေတြ႕ရွိ

၂၈  ရက္ ၊ ေမလ  –  အ ဖ်ား၊ ေခါင္းကိုက္၊ မူးေဝ၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ပ်ိဳ႕အန္ခ်င္၊ ဝမ္းေလ်ာ စတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ျဖစ္လာ

၅ ရက္ ၊ ဇြန္ လ – သူ႔မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိေၾကာင္း ေနာက္တစ္ႀကိမ္ စမ္းသပ္ေတြ႕ရွိ၊ သူ႔ေသြးထဲမွာ ေအာက္စီဂ်င္နည္းေနၿပီး အသက္ရႉရာမွာ အျမန္ လုရႉေနရ

သူျဖစ္ တဲ့ ႏွစ္ ႀကိမ္ မွာ ေတြ႕ရတဲ့ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္က ဗီဇ သေကၤတဝွက္စာေတြ (genetic codes) ကို ႏွိုင္းယွဥ္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ တစ္ႀကိမ္နဲ႔ တစ္ႀကိမ္ မတူတာကို ေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ဒါဟာ ပိုးကူးစက္ခံရတာ ႏွစ္ခါျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေရာဂါ ႏွစ္ ႀကိမ္ျဖစ္တာလို႔ ပညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္ ။

နဗား ဒါး တကၠသိုလ္ က ေဒါက္တာ မတ္ခ္ ပန္ဒိုရီက “အရင္တစ္ခါေရာဂါရဖူးရင္ ေနာက္တစ္ခါဝင္လာတဲ့ ေရာဂါပိုးကို မကာကြယ္နိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ ကို အခု ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ရွိခ်က္က ျပသေနတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

” ကိုဗစ္  – ၁၉ ေရာဂါကူးစက္ခံရတာမ်ိဳးက တစ္ခါျဖစ္ၿပီးလည္း ထပ္ၿပီးခံရနိုင္ရတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္က ဒီေရာဂါၿပီးသြားေစတဲ့ လူေတြရဲ့ကိုယ္ခံအား အေပၚ နားလည္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အမ်ားႀကီး ေလ့လာစရာေတြေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။”

ပိုးကူးစက္ ခံရၿပီး ျပန္နာလန္ထလာသူေတြ အေနနဲ႔ လူေတြနဲ႔ ခပ္ခြာခြာေနတာ၊ ႏွာေခါင္းစည္း တပ္တာ၊ လက္ေဆးတာ စတဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြ ကို ဆက္လက္လိုက္နာသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လဲ သူက တိုက္တြန္းပါတယ္။

ကိုဗစ္ ႏွစ္ ႀကိမ္ျပန္ျဖစ္ တဲ့ ကိစၥကေတာ့ ရွားရွားပါးပါးျဖစ္ရပ္လို႔ ဆိုနိုင္ပါတယ္။ ကူးစက္ခံရသူေပါင္း ကမၻာမွာ ၃၇ သန္းေက်ာ္ရွိၿပီး ျပန္ျဖစ္တဲ့ ဥပမာ ကေတာ့ အနည္းအက်ဥ္းသာရွိပါေသးတယ္။

ေဟာင္ေ ကာင္၊ ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္၊ နယ္သာလန္ မွာ ေတြ႕ရတာေတြကေတာ့ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္ျဖစ္တဲ့အခါ ပထမအႀကိမ္ေလာက္လူနာခံစားရ တာ မျပင္းထန္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အီေကြေဒါမွာ ျဖစ္တာတစ္ခုကေတာ့ ဒုတိယအႀကိမ္ျပန္ျဖစ္တာက ပိုဆိုးေပမဲ့ ေဆး႐ုံတက္ရတဲ့အထိ မျဖစ္ ခဲ့ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လည္း ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဒုတိယလွိုင္းကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရတဲ့ ကမၻာ့နိုင္ငံေတြအဖို႔ ပိုၿပီးရွင္းလင္းတဲ့ အေျဖကို သိလာေနရပါၿပီ။

ဗိုင္းရပ္စ္ က ပထမအႀကိမ္ လူကိုတိုက္ခိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ လူ႔ခႏၶာအတြင္းက ကိုယ္ခံအား စနစ္ကေန ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကို ဘယ္လိုျပန္ တုံ႔ျပန္တိုက္ခိုက္ ရမလဲဆိုတာ သိသြားၿပီ၊ ဒီေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ဒုတိယ အႀကိမ္ဝင္လာျပန္ရင္ အရင္ တစ္ခါကေလာက္ မခံရေတာ့ဘူးလို႔ မွတ္ယူခဲ့ၾကတာ ပါ ။

နဗားဒါး က လူနာက ဘာလို႔ ဒုတိယအႀကိမ္မွာ ပိုၿပီးခံရသလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိနိုင္ၾကေသးပါဘူး။ ေတြးဆေန တာ တစ္ခု ကေတာ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ကူးစက္ခံရတုန္းက အရင္တစ္ခါထက္ ပိုၿပီး ပမာဏမ်ားတဲ့ ပိုးေတြနဲ႔ ေတြ႕ရလို႔ ေရာဂါပိုျပင္းတာ လို႔ လည္းေ တြးေနၾကပါတယ္။

ေနာက္ ၿပီး တျခား ဗိုင္းရပ္စ္ေ ရာဂါေတြမွာ ဥပမာ – ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါမွာ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ျဖစ္တာက ပိုဆိုးတာေတြရွိပါတယ္။ ရွင္းျပရ ရင္ ပထမအ ႀကိမ္ ကူးစက္ ခံရခ်ိန္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး (Dengue) ဗိုင္းရပ္စ္ ကို တုံ႔ျပန္ၿပီး ထြက္လာတဲ့ ကိုယ္ခံအား ပဋိပစၥည္းေတြက ေနာက္တ စ္ခါ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ရင္ ပိုဆိုးေစတတ္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ေနာက္တစ္ခါ ဝင္လာတဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ဗိုင္းရပ္စ္ က အရင္ဗိုင္းရပ္စ္ နဲ႔ မ်ိဳးစိတ္ကြဲ (Strain) မတူတာေၾကာင့္ပါ။ အခု ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါရလို႔ ဒုတိယအႀကိမ္က ပိုဆိုးတယ္ ဆိုတာ အဲဒါ မ်ိဳး ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္ တယ္ လို႔ ပညာရွင္ေတြက ေတြး ဆ ၾက ပါ တယ္ ။

crd:BBC

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *