ကိုဗစ္ေရာဂါကို  ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ အသုံးျပဳေနတဲ့ ႏွာေခါင္းစည္း (Mask)  ေတြရဲ႕ လူမသိေသးတဲ့ စိတ္ဝင္စား ဖြယ္ရာ သမိုင္းေၾကာင္း

(၁၉၁၀)ခုႏွစ္ တုန္း က အမဲလိုက္ မုဆိုး တစ္ေသာင္း နီးပါးဟာ ႐ုရွား ႏို င္ငံ နဲ႔ နယ္န မိတ္ ခ်င္း ထိ စပ္ ေန တဲ့ တ႐ုတ္အ ေရွ႕ေျမာက္ ပိုင္းက မန္ခ်ဳးရီး ယား ျပည္နယ္ ဆီ အေျပး လႊား သြားေရာက္ ၾက ပါ တယ္။အ ေၾကာင္း က ေတာ့ Tarbagan Marmot လို႔ေခၚ တဲ့ေျ မ ေအာင္ူရွည့္ေတြ ကို ရွာေဖြၿပီး ေတာ့ အဲဒီ သတၳဝါေလး ေတြရဲ႕ အ ေမႊး ပါသားေရခြံကို ရယူဖို႔ အ တြက္ပါ။

အဲဒီ မတိုင္ခင္ ဂ်ာမနီ ကကုန္ စည္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ သူေတြ ဟာ ေဈးေပါ တဲ့ အေမႊးပါးသားေရခြံေတြကို ေဆးအေရာင္မ်ဳ္းစုံ ဆိုးၿပီးေတာ့ အဖိုးတန္ တဲ့သားေမႊး အျဖစ္ တီထြင္ဖန္တီးႏိုင္မည့္ နည္းလမ္း ကို ေတြ႕ရွိထားခဲ့ပါတယ္။ဥ ေရာပ တစ္လႊားမွာ သားေမႊး ဖက္ရွင္ ေရပန္းစား မူ အရွိန္ျမင့္ တက္ေန တဲ့ ကာလ လည္း ျဖစ္ တာေၾကာင့္ ေျမ ေအာင္းရွဥ္ေ့တြ ရဲ႕ ေစ်းနဂို ထက္ ေလးဆ ထိ ခုန္တက္ သြားခဲ့ပါ တယ္ ။

ဒါ ဟာ ႏိုင္ငံတ ကာ အမဲ လိုက္ မုဆိုးေတြ အတြက္ မန္ခ်ဳးရီးယားက ေတာအုပ္ေတြကို သုတ္သင္ရွငိးလင္းၿပီးေျမေအာင္းရွဥ့္ေတြကို လိုက္လံရွင္း လင္းဖို႔ အေၾကာင္းဖန္ လာတာျဖစ္ ပါတယ္။ေနာက္ ပိုင္း တစ္ျဖည္းျဖည္း နဲ႔ ေျမ ေအာင္းရွဥ့္ ဖမ္းဆီးရာ မွာအေတြ႕ႀကဳံ မရွိေသးတဲ့ မ်က္ ႏွာ သစ္ အမဲ လိုက္ မုဆိုးေတြ ေပၚခဲ့ၿပီးေ တာ့ သူတု႔ိဟာ ကြၽမ္းက်င္ မူ ျပည့္ဝတဲ့ ဝါရင့္ အမဲလိုက္ မုဆို းေတြရဲ႕ နည္းလမ္ းအတိုင္း မက်င့္ သုံးေတာ့ ပါ ဘူး။ရွဥ္ေ ေတြ ေျမထဲ က ထြက္လာေ အာင္ ေျမ ႀကီး တူ းဆြဲ႕နည္ူးကို  ဘဲ အသုံးျပဳခဲ့ၾက တာပ ါ။

အဲဒီ နည္းလမ္း ဟာ ဘက္တီ းရီးယား ကူးစက္ ခံထားရတဲ့ သတၱဝါေတြ နဲ႔ ထိေတြ႕ဖို႔ စခဲ့တ ာလို႔ သမိုင္းပည ာရွင္ေတြက  ဆိုပ ါတယ္ ။ ဒီ အႏၲ ာရာယ္ ဟ ာ ဘာလဲ ဆို ေတာ့ ပလိပ္ေရာ ဂါျဖ စ္ေစတဲ့ Yersinia Pestis  ဘက္တီးရီးယား ပါ။ ၁၄ ရာစု တုန္း က ကမာၻ႔လူဦး ေရ သန္းေပါငိး သန္းငါးဆယ္ ကို ေသဆုံး ခဲ့တဲ့ အဆိုး႐ြား ဆုံးကပ္ေရာဂါ ဘဲျဖစ္ပါ တယ္ ။

သိပ္မ ၾကာခင္ မွာဘဲ ေတာလိုက္ မုဆိုးေတြဟာ အစုလိုက္ ဘအၿပဳံလိုက္ ေနမေကာင္းျ ဖစ္ၿပီ းေတာ့ ေခါငိးကိုက္တာ ေသြ းအန္တာ အေရျပား ႏူတ္ ခမ္းႏွင့္ ေျခ လက္ေတြ ျပာ ႏွမ္းတာ စတဲ့ လကၡဏာေ တြျပသလ ာပါ တယ္ ။

ေရာဂါကူး စက္မူဟာ  အရမ္းကို ျမန္ဆန္ ျပင္းထန္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လို ရပ္တန႔္ရမလဲ ကို ဘယ္သူမွ မသိခဲ့ ပါဘူး။ႏွစ္ရက္ အတြင္း မွာ လူအကုန္နီး ပါး ေသဆံုး ပီး ေတာ့ တစ္ေယာက္ သာ အသက္ ေဘး က လႊတ္ ခဲ့ တယ္ လို႔ သမိုင္းမွတ္တမ္းေတြကဆိုပါတယ္။မန္ခ်ဳးရီးယား ျပည္နယ္ ဟာဘင္ ၿမိဳ႕မွာေရာဂါကူးစက္ခံရသူေတြ တစ္ေန႔ တစ္ျခားမ်ားလာၿပီးေတာ့ လမ္းမေတြ အေပၚမွာ လူေသေလာင္းေတြ တစ္ပုံႀကီးျဖစ္လာ တာေၾကာင့္ ဒီျပသာေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ တ႐ုတ္ ဧကရာဇ္က Wu Lien Teh တိုတဲ့ သမားေတာ္ကို ေစလႊတ္ခဲ့တာပါ။

သူဟာ အဂၤလန္ ႏုိင္ငံ ကမ္းဘရစ္ တကၠသိုလ္က ထူးခြၽန္စြာ ဘြဲ႕ရခဲ့တာပါ။သူဟာ အေနာက္တိုင္းေဆးဝါးႏွငိ့လကုထုံးေတြကို တသ္ပါတည္း ယူေဆာငိ ၿပီး ဟာဘင္ၿမိဳ႕ကို ရထားနဲ႔ သြားခဲ့တာပါ။Wu ရဲ႕ သီအိုရီကို အဲ့အခ်ိန္တုန္းက လူတိုင္းလက္ခံယုံၾကည့္ခဲ့တာ မဟုပါဘူး။ဟာဘင္ ၿမိဳ႕ကိုသူေရာက္ၿပီး သိပ္မၾကာခင္မွာဘဲ ျပင္သစ္က လူသိမ်ားလာတဲ့ အေတြ႕ႀကဳံရင့္ပလိပ္ေရာဂါကု ဆရာဝန္ တစ္ဦးလည္း ေရာက္လာ ခဲ့ ပါ တယ္။

သူ ဟာ Wu  ရဲ႕ သတိေပး ခ်က္ ကို လ်စ္လ်ဴ႐ူၿပီး မ်က္ႏွာ အကာ ကြယ္ မဝတ္ဆင္ဘဲ လူနာေ တြကို ကုသခဲ့ပါတ ယ္။ရက္ အန ည္းင ယ္ အၾကာ မွာေ တာ့ အဲ့ဒီ ျပင္သစ္ ဆရာဝန္ဟာ အဆု တ္ေရာင္ ပ လိပ္ေရာဂါကို  ကူးစက္ခံရၿပီး ေ သဆုံးသြားခဲ့ ပါတယ္။

ယခုျ ဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အ ာ႐ုံစိုက္ သတိျ ပဳမူရရွိခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွ ာေတာ့ Wu တီ ထြင္ဖန္တီးထ ားတဲ့ အဝတ္ ႏွာေခါင္းစဥ္းကို လူ အ ေယာက္ေစ့ တို င္း ဝန္ဆင္လာၾကပါတယ္။ႏိုငိငံတ ကာ ႏွာေခါင္းစဥ္း ဒီဇိုင္း အလွစဥ္ ၿပိဳင္ပြဲမ်ိဳး က်င္း ကျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီ း Wu ရဲ႕ ဒီဇိုင္း ဟာ ပထမဆု ရခဲ့ပါ တယ္ ။

တကယ္ တမ္း ကိန္းဂဏန္းအ ခ်က္ အ လက္ေတြအရ ၾကည့္ရင္လည္း ေဟာ င္ေကာင္နဲ႔ ထို င္ဝမ္ႏုင္ ငံတို႔ရဲ႕ ေရာဂါျဖစ္ ႏူန္း ေတြဟာ သိ သိ သာ သာ နည္းပါးလာတာ ကို ေတြ႕ရပါတ ယ္။လူဦးေရ  (၂၄)သန္း နီးပါး ရွိ တဲ့ ထိုင္ ဝမ္ ႏိုင္ငံ ဟာဆုိ ရင္ ကိုဗစ္ လူနာ စုစုေပါင္း (၄၉၀) ႏွင့္ ေသဆုံး သူ (၇) ဦး သာ ရွိပါတယ္ ။ ဒါ့ျပင္ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးႏွင့္ ထိ စပ္ေန႔ပီး လူဥၤီးေရ သိပ္ သည္း ထူထပ္တဲ့ ေဟာင္ေ ကာင္မွာ (၉၈) ရာခိုင္ႏူန္းက ႏွာေခါင္း စည္း ဝတ္ဆင္ၾက တယ္ လို႔ စစ္တမ္းေတြ က ဆို ပါ တယ္ ။

လူဦး ေရ သုံးသန္း ေက်ာ္ ရွိ တဲ့ မြန္ဂိုလီးယား ႏိုင္ ငံ မွာဆို လည္း ကိုဗစ္ လူနာ စုစုေပါင္း (၃၁၀)ဦး သာ ရွိ ၿပီး ေသဆုံးသူ လုံးဝ မရွိတာဟာ ႏွာေခါင္ းစည္းေတြ ကို လူထု အတြက္ ေစာလ်င္ စြာ က်ယ္ က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ တပ္ဆင္ၾကျခင္း ရဲ႕ အက်ဳိး ေက်းဇူး ဘဲ ျဖစ္ ပါ တယ္ ။

source : Dr  Ye  Khaing  Oo

crd : ALINNTHIT

unicode

(၁၉၁၀)ခုနှစ် တုန်း က အမဲလိုက် မုဆိုး တစ်သောင်း နီးပါးဟာ ရုရှား နို င်ငံ နဲ့ နယ်န မိတ် ချင်း ထိ စပ် နေ တဲ့ တရုတ်အ ရှေ့မြောက် ပိုင်းက မန်ချုးရီး ယား ပြည်နယ် ဆီ အပြေး လွှား သွားရောက် ကြ ပါ တယ်။အ ကြောင်း က တော့ Tarbagan Marmot လို့ခေါ် တဲ့ေြ မ အောင်ူရှည့်တွေ ကို ရှာဖွေပြီး တော့ အဲဒီ သတ္ထဝါလေး တွေရဲ့ အ မွှေး ပါသားရေခွံကို ရယူဖို့ အ တွက်ပါ။

အဲဒီ မတိုင်ခင် ဂျာမနီ ကကုန် စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ် သူတွေ ဟာ ဈေးပေါ တဲ့ အမွှေးပါးသားရေခွံတွေကို ဆေးအရောင်မျု်းစုံ ဆိုးပြီးတော့ အဖိုးတန် တဲ့သားမွှေး အဖြစ် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်မည့် နည်းလမ်း ကို တွေ့ရှိထားခဲ့ပါတယ်။ဥ ရောပ တစ်လွှားမှာ သားမွှေး ဖက်ရှင် ရေပန်းစား မူ အရှိန်မြင့် တက်နေ တဲ့ ကာလ လည်း ဖြစ် တာကြောင့် မြေ အောင်းရှဉ်ေ့တွ ရဲ့ စျေးနဂို ထက် လေးဆ ထိ ခုန်တက် သွားခဲ့ပါ တယ် ။

ဒါ ဟာ နိုင်ငံတ ကာ အမဲ လိုက် မုဆိုးတွေ အတွက် မန်ချုးရီးယားက တောအုပ်တွေကို သုတ်သင်ရှငိးလင်းပြီးမြေအောင်းရှဥ့်တွေကို လိုက်လံရှင်း လင်းဖို့ အကြောင်းဖန် လာတာဖြစ် ပါတယ်။နောက် ပိုင်း တစ်ဖြည်းဖြည်း နဲ့ မြေ အောင်းရှဥ့် ဖမ်းဆီးရာ မှာအတွေ့ကြုံ မရှိသေးတဲ့ မျက် နှာ သစ် အမဲ လိုက် မုဆိုးတွေ ပေါ်ခဲ့ပြီးေ တာ့ သူတို့ဟာ ကျွမ်းကျင် မူ ပြည့်ဝတဲ့ ဝါရင့် အမဲလိုက် မုဆို းတွေရဲ့ နည်းလမ် းအတိုင်း မကျင့် သုံးတော့ ပါ ဘူး။ရှဉ်ေ တွေ မြေထဲ က ထွက်လာေ အာင် မြေ ကြီး တူ းဆွဲ့နည်ူးကို  ဘဲ အသုံးပြုခဲ့ကြ တာပ ါ။

အဲဒီ နည်းလမ်း ဟာ ဘက်တီ းရီးယား ကူးစက် ခံထားရတဲ့ သတ္တဝါတွေ နဲ့ ထိတွေ့ဖို့ စခဲ့တ ာလို့ သမိုင်းပည ာရှင်တွေက  ဆိုပ ါတယ် ။ ဒီ အန္တ ာရာယ် ဟ ာ ဘာလဲ ဆို တော့ ပလိပ်ရော ဂါဖြ စ်စေတဲ့ Yersinia Pestis  ဘက်တီးရီးယား ပါ။ ၁၄ ရာစု တုန်း က ကမ္ဘာ့လူဦး ရေ သန်းပေါငိး သန်းငါးဆယ် ကို သေဆုံး ခဲ့တဲ့ အဆိုးရွား ဆုံးကပ်ရောဂါ ဘဲဖြစ်ပါ တယ် ။

သိပ်မ ကြာခင် မှာဘဲ တောလိုက် မုဆိုးတွေဟာ အစုလိုက် ဘအပြုံလိုက် နေမကောင်းြ ဖစ်ပြီ းတော့ ခေါငိးကိုက်တာ သွေ းအန်တာ အရေပြား နူတ် ခမ်းနှင့် ခြေ လက်တွေ ပြာ နှမ်းတာ စတဲ့ လက္ခဏာေ တွပြသလ ာပါ တယ် ။

ရောဂါကူး စက်မူဟာ  အရမ်းကို မြန်ဆန် ပြင်းထန်ပြီးတော့ ဘယ်လို ရပ်တန့်ရမလဲ ကို ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ ပါဘူး။နှစ်ရက် အတွင်း မှာ လူအကုန်နီး ပါး သေဆုံး ပီး တော့ တစ်ယောက် သာ အသက် ဘေး က လွှတ် ခဲ့ တယ် လို့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေကဆိုပါတယ်။မန်ချုးရီးယား ပြည်နယ် ဟာဘင် မြို့မှာရောဂါကူးစက်ခံရသူတွေ တစ်နေ့ တစ်ခြားများလာပြီးတော့ လမ်းမတွေ အပေါ်မှာ လူသေလောင်းတွေ တစ်ပုံကြီးဖြစ်လာ တာကြောင့် ဒီပြသာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ တရုတ် ဧကရာဇ်က Wu Lien Teh တိုတဲ့ သမားတော်ကို စေလွှတ်ခဲ့တာပါ။

သူဟာ အင်္ဂလန် နိုင်ငံ ကမ်းဘရစ် တက္ကသိုလ်က ထူးချွန်စွာ ဘွဲ့ရခဲ့တာပါ။သူဟာ အနောက်တိုင်းဆေးဝါးနှငိ့လကုထုံးတွေကို တသ်ပါတည်း ယူဆောငိ ပြီး ဟာဘင်မြို့ကို ရထားနဲ့ သွားခဲ့တာပါ။Wu ရဲ့ သီအိုရီကို အဲ့အချိန်တုန်းက လူတိုင်းလက်ခံယုံကြည့်ခဲ့တာ မဟုပါဘူး။ဟာဘင် မြို့ကိုသူရောက်ပြီး သိပ်မကြာခင်မှာဘဲ ပြင်သစ်က လူသိများလာတဲ့ အတွေ့ကြုံရင့်ပလိပ်ရောဂါကု ဆရာဝန် တစ်ဦးလည်း ရောက်လာ ခဲ့ ပါ တယ်။

သူ ဟာ Wu  ရဲ့ သတိပေး ချက် ကို လျစ်လျူရူပြီး မျက်နှာ အကာ ကွယ် မဝတ်ဆင်ဘဲ လူနာေ တွကို ကုသခဲ့ပါတ ယ်။ရက် အန ည်းင ယ် အကြာ မှာေ တာ့ အဲ့ဒီ ပြင်သစ် ဆရာဝန်ဟာ အဆု တ်ရောင် ပ လိပ်ရောဂါကို  ကူးစက်ခံရပြီး ေ သဆုံးသွားခဲ့ ပါတယ်။

ယခုြ ဖစ်စဉ်ကြောင့် နိုင်ငံတကာရဲ့ အ ာရုံစိုက် သတြိ ပုမူရရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှ ာတော့ Wu တီ ထွင်ဖန်တီးထ ားတဲ့ အဝတ် နှာခေါင်းစဉ်းကို လူ အ ယောက်စေ့ တို င်း ဝန်ဆင်လာကြပါတယ်။နိုငိငံတ ကာ နှာခေါင်းစဉ်း ဒီဇိုင်း အလှစဉ် ပြိုင်ပွဲမျိုး ကျင်း ကပြုလုပ်ခဲ့ပြီ း Wu ရဲ့ ဒီဇိုင်း ဟာ ပထမဆု ရခဲ့ပါ တယ် ။

တကယ် တမ်း ကိန်းဂဏန်းအ ချက် အ လက်တွေအရ ကြည့်ရင်လည်း ဟော င်ကောင်နဲ့ ထို င်ဝမ်နုင် ငံတို့ရဲ့ ရောဂါဖြစ် နူန်း တွေဟာ သိ သိ သာ သာ နည်းပါးလာတာ ကို တွေ့ရပါတ ယ်။လူဦးရေ  (၂၄)သန်း နီးပါး ရှိ တဲ့ ထိုင် ဝမ် နိုင်ငံ ဟာဆို ရင် ကိုဗစ် လူနာ စုစုပေါင်း (၄၉၀) နှင့် သေဆုံး သူ (၇) ဦး သာ ရှိပါတယ် ။ ဒါ့ပြင် တရုတ်ပြည်မကြီးနှင့် ထိ စပ်နေ့ပီး လူဥင်္ီးရေ သိပ် သည်း ထူထပ်တဲ့ ဟောင်ေ ကာင်မှာ (၉၈) ရာခိုင်နူန်းက နှာခေါင်း စည်း ဝတ်ဆင်ကြ တယ် လို့ စစ်တမ်းတွေ က ဆို ပါ တယ် ။

လူဦး ရေ သုံးသန်း ကျော် ရှိ တဲ့ မွန်ဂိုလီးယား နိုင် ငံ မှာဆို လည်း ကိုဗစ် လူနာ စုစုပေါင်း (၃၁၀)ဦး သာ ရှိ ပြီး သေဆုံးသူ လုံးဝ မရှိတာဟာ နှာခေါင် းစည်းတွေ ကို လူထု အတွက် စောလျင် စွာ ကျယ် ကျယ်ပြန့်ပြန့် တပ်ဆင်ကြခြင်း ရဲ့ အကျိုး ကျေးဇူး ဘဲ ဖြစ် ပါ တယ် ။

source : Dr  Ye  Khaing  Oo

crd : ALINNTHIT

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *